Methodology
One-way ANOVA ใช้เมื่อไร และรายงานผลอย่างไร
อธิบายการใช้ One-way ANOVA เพื่อเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยมากกว่า 2 กลุ่ม สมมติฐาน F-test และ eta squared
ANOVA ใช้เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยมากกว่า 2 กลุ่ม
One-way ANOVA เหมาะเมื่อมีตัวแปรจัดกลุ่มหนึ่งตัวและตัวแปรตามเป็น continuous เป้าหมายคือดูว่ามีอย่างน้อยหนึ่งกลุ่มที่มีค่าเฉลี่ยต่างจากกลุ่มอื่นหรือไม่
F statistic เปรียบเทียบความแปรปรวนระหว่างกลุ่มกับภายในกลุ่ม
ถ้าความแปรปรวนระหว่างกลุ่มมากเมื่อเทียบกับความแปรปรวนภายในกลุ่ม ค่า F จะสูงขึ้น และ p-value อาจต่ำลง
สูตรที่ใช้
F = MS_between / MS_withinเครื่องมือนี้ช่วยวางแผนและคำนวณ แต่ไม่ได้รับประกันความถูกต้องของ design งานวิจัย
ถ้า ANOVA significant ต้องระวังการสรุปว่าคู่ไหนต่าง
ANOVA บอกว่ามีความแตกต่างอย่างน้อยหนึ่งคู่ แต่ไม่ได้บอกทันทีว่าคู่ใดต่างกัน ต้องใช้ post-hoc test ซึ่งยังเป็น roadmap ของ MVP
Disclaimer: เนื้อหานี้เป็นตัวช่วยเชิงการศึกษา ไม่ใช่การรับรอง validity ของงานวิจัย ผู้ใช้ควรตรวจ design, data quality และ assumptions ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญเมื่อใช้ในงานสำคัญ
FAQ
ANOVA significant แปลว่าทุกกลุ่มต่างกันไหม
ไม่ใช่ บอกเพียงว่ามีอย่างน้อยหนึ่งกลุ่มต่างจากอีกกลุ่ม ต้องใช้ post-hoc test เพื่อดูคู่ที่ต่าง
ควรรายงาน effect size อะไรกับ ANOVA
มักรายงาน eta squared หรือ partial eta squared ตาม design และวิธีวิเคราะห์