Methodology
วิธีเลือกสถิติทดสอบให้เหมาะกับตัวแปร
แนวทางเลือก t-test, ANOVA, chi-square, correlation และ non-parametric tests จากเป้าหมายการวิเคราะห์และชนิดตัวแปร
เริ่มจากคำถามวิจัย
คำถามวิจัยมักอยู่ในกลุ่มเปรียบเทียบค่าเฉลี่ย เปรียบเทียบสัดส่วน หาความสัมพันธ์ หรือทำนายตัวแปรตาม การรู้เป้าหมายก่อนจะช่วยตัดตัวเลือกสถิติที่ไม่เกี่ยวข้องออก
ดูชนิดตัวแปรตาม
ตัวแปร continuous เหมาะกับ mean-based tests เช่น t-test หรือ ANOVA ส่วนตัวแปร categorical เหมาะกับ chi-square หรือ Fisher exact test หากเป็น ordinal อาจใช้ non-parametric methods
ตรวจจำนวนกลุ่มและความสัมพันธ์ของกลุ่ม
สองกลุ่มอิสระมักใช้ independent t-test หรือ Mann-Whitney U test ส่วนก่อน-หลังหรือข้อมูลจับคู่ใช้ paired t-test หรือ Wilcoxon signed-rank test
FAQ
Likert scale 1-5 ควรถือเป็น continuous หรือ ordinal
โดยหลักถือเป็น ordinal แต่บางงานรวมหลายข้อเป็น scale score แล้ว treat เป็น continuous ได้หากอธิบายเหตุผลและตรวจ assumptions
ถ้าข้อมูลไม่ normal ควรทำอย่างไร
พิจารณา sample size, outlier, การแปลงข้อมูล หรือใช้ non-parametric test ที่เหมาะกับ design